تبلیغات
..:: فرزنــــــدان انقلاب ::.. - بهداشت روانی

قالب وبلاگ

هاست لینوكس

مرجع راهنمای وبلاگ نویسان

سفارش طراحی اختصاصی قالب وب سایت و قالب وبلاگ

طراحی وب

 
   

:: صفحه نخست
::
تماس با ما
::
ایمیل ما
::
لینك آر اس اس
::
آرشیو مطالب
::
طراح قالب

:: آمـــــــــوزش
:: مقـــــالـــــه
:: داســـتــــان
:: مطالب جالـب
:: مطالب تاریخی
:: مطالب ادبی
:: اخبـــــــــــــار
:: تـصاویـر زیبــا
:: وال استریت
:: دفاع مقدس
:: زندگی نامه"بیو..."
:: دهه ی فجر
:: بیداری اسلامی

آرشیو پیوند ها ارسال پیوند

جای لوگوی شما
جای لوگوی شما
جای لوگوی شما

نویسندگان :
:: رضا فدایی

آمار بازدید :
 
آمار بازديد :
:: تعداد مطالب :
:: تعداد نویسندگان :
:: آخرین بروز رسانی :
:: بازدید امروز :
:: بازدید دیروز :
:: بازدید این ماه :
:: بازدید ماه قبل :
:: بازدید کل :
:: آخرین بازدید :


 





پیام مدیریت وبلاگ : با سلام خدمت شما بازدیدكننده گرامی ، به وبلاگ من خوش آمدید .لطفا برای هرچه بهتر شدن مطالب این وبلاگ ، ما را از نظرات و پیشنهادات خود آگاه سازید و به ما در بهتر شدن كیفیت مطالب وبلاگ کمک کنید .

 

بهداشت روانی
مرتبط با : مقـــــالـــــه
تاثیر شعایر دینی بر بهشت روانی جوانان

http://farzandan1.persiangig.com/image/farzandan-en/%D9%81%D8%B1%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%20%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8121.jpg

http://farzandan1.persiangig.com/image/farzandan-en/%D8%B1%D8%B6%D8%A7%20%D9%81%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C.gif

http://farzandan1.persiangig.com/image/farzandan-en/%D9%81%D8%B1%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%20%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8121.jpg

 تأثیر شعایر دینی بر بهداشت روانی جوانان

تحكیم مبانی خانواده و بالابردن فرهنگ آن

راه دیگر تأمین سلامت روانی برای انسان ها، تأمین محیطی گرم و عاطفی برای برآورده كرده نیازهای گوناگون روانی و جسمانی است. خانوادة هسته‌ای، از دیدگاه اسلام مناسب ترین مجموعه‌ای است كه می‌تواند چنین محیطی را فراهم آورد. از دیدگاه اسلام، خانواده گرامی ترین نهادی است كه خداوند بر آن صحه گذاشته است. پیامبر اكرم(ص) فرمود:
«ما بنی فی الاسلام بناء احب الله عزوجل واعزّ من التزویج»؛ در اسلام هیچ بنایی ساخته نشده است كه نزد خداوند، مطلوب تر و گرامی تر از ازدواج باشد.

بهسازی محیط

یكی دیگر از راه های تأمین سلامت روانی، بهسازی محیط اجتماعی برای رسیدن به چنین هدفی است. اگر اجتماع محل عرضه انواع محرك های نفسانی باشد و روابط اجتماعی بر این اساس استوار شود، مدارهای سازمان روانی انسان ها، بیشتر برای برآورده كردن خواسته های نفس به كار می‌‌افتد و سرانجام، جامعه مجموعه‌ای می‌شود از تحریك ها و برآورده سازی خواهش نفسانی كه به دلیل امكان ناپذیر بودن برآورده سازی نیازهایی كه جامعه به وجود آوررده است، بسیاری از فرایندهای روانی، مختل شده و سرانجام، ناهنجاری و بیماری افزایش می‌یابد بدون شك، تحریكات نفسانی بسیار ساده تر از برآورده كردن نیازی است كه در پی آن به وجود می‌آید.(1)
توجه به سایر ابعاد اجتماعی نیز از لحاظ سالم سازی محیط اجتماعی، اهمیت بسزایی دارد. تصحیح روابط متقابل اجتماعی، اصلاح ذات بین، رعایت حقوق فردی و اجتماعی انسان ها، احترام متقابل، پسندیدن برای دیگران آنچه را كه برای خود می‌پسندیم، و بسیاری از حقایق دیگر، از ضرورت های ایجاد زمینه برای حفظ سلامت روانی است.
تخلیة جامعه از خواهش های نفسانی و غنی سازی آن به آداب اخلاقی و اجتماعی، نمی‌تواند محرك های مزاحم و بیماری زا را به پایین ترین حد ممكن برساند. در روان شناسی، بدون توجه به این نكات نمی‌توان دربارة سلامت روانی سخن گفت.

پیامدهای رفتارمذهبی

كرونوبیولوژی(2) یا زیست شناسی زمان، دانشی است كه به پدیده های زیستی و تغییرات آنها متناسب با زمان (شب، روز، ماه وسال) می‌پردازد. این دانش در رابطه با تغییرات زیستی و ارتباط آن با زمان است. در خصوص شعایر، یكی از متغیرها این است كه این شعایر باید در زمان خاصی انجام گیرند؛ برای نمونه، نماز دارای اوقات برگزاری مشخصی است. امروزه مشخص شده است كه ترشح بسیاری از هورمون ها، دوره‌ای و متناوب است؛ یعنی برای مثال، در طول یك شبانه روز، به صورت یكنواخت ترشح نمی‌شوند؛ بلكه بعضی از هورمون ها بیشتر در ساعت های اولیة شب و در نیمه شب، و برخی نیز در فاصلة بین طلوع فجر و طلوع خورشید صبحگاهی ترشح می‌شوند.(3)
باپیشرفت علم مشخص شده است كه استراحت و خواب در ساعت های اولیة تاریكی پس از وقت نماز عشا، در مقایسه با ساعت های پایانی شب، برای تقویت قوای جسمانی و روحی، وترمیم و بازسازی در بدن «انابولیسم»(4 )بسیار مؤثر است. در این ساعت ها هورمون رشد(5) در خون، به بالاترین میزان می‌رسد. سفارش اسلام به خواب اول شب و بیداری ساعات پایانی شب و تأكید بر بیدار ماندن به هنگام بین الطلوعین – فاصلة بین طلوع سپیدة صبح و طلوع خورشید كه زمان عبادت و هم زمان مقارن با افزایش هورمون های استرس زا كورتیزول،(6) آدرنالین(7) و گلوكو كورتیكوئیدها (8) است یك توصیه و راهبرد بسیار مفید برای سلامت جسمی – روانی است (9)
شواهد و مشاهدات علمی نشان داده است كه انسان در تمام ساعات شبانه روز انسان دارای ساعت های زیستی یا نظم طبیعی است. در صورتی كه روال زندگی و برنامة كاری، باهم هماهنگ باشند، حفاظت، سلامتی و طول زندگی انسان افزایش می‌یابد. ساعات نماز نیز براساس همین نظم زیستی است. «خداوند را پیش از طلوع خورشید وغروب آن، و ساعاتی از شب تاریك و روز روشن، ستایش كن و تسبیح بگو». (طه: 130)
صبح با صدای الله اكبر بیدار شدن و روز با نماز فجر آغاز كردن، به انسان احساس سرزندگی نشاط و آمادگی برای فعالیت می‌دهد.زود بیداری صبحگاهی و احساس غمگینی در غروب، كه در بیماری افسردگی شایع است، با برپایی نماز
فجر و مغرب، به شخص افسرده در این زمان ها، اطمینان قلب و احساس بهبودی می‌بخشد.
گروهی از روان پزشكان دانشكدة علوم پزشكی علامه اقبال لا هوری در پاكستان، در سال 1985 م به این نتیجه رسیده‌اند كه درمان افسردگی با نماز و تهجد، نافله و ذكر آیات قرآنی، در گروه مطالعه تا 78./. درصد مؤثر بوده است؛ در مقابل، در گروه شاهد كه شب بیدار بودند، پانزده درصد بهبودی نشان داده‌اند. تحقیق دكتر محمد اظهر از مالزی نیز نتایج مشابهی را نشان داده است. همچنین، روان پزشكان در این امر همگی معتقدند كه مرگ و میر كسانی كه تعداد نزدیكان آنان محدود بوده، تا سه برابر، بیش از كسانی است كه با دوستان خود در تماس مستمر و همیشگی بوده ند.
طبق بررسی های حسین اكبر (1377)، نماز جماعت و رفتن به مسجد، امكان تماس مستمر با افراد هم عقیده و روابط اجتماعی را فراهم می‌كند. خاتونی (1376) دریافته است كه شنیدن آوای قرآن باعث كاهش اضطراب بیماران قلبی می‌شود. همچنین، رمضانی (1380) در بررسی وضعیت روانی و مذهبی افراد مبتلا به ویروس ایدز دریافت كه در طول مدت مطالعة باورهای دینی و اعتقادی افراد، هم گام با آن، سیر بیماری دست خوش تغییر شده است؛ بنابراین، نتیجه می‌گیرد كه با استفاده از درمان های روان شناختی همراه با شیوه های مبتنی بر اعتقادات و باورهای مذهبی، دردهای روحی و روانی به طور مؤثرتری در افراد مبتلا، كاهش یافته و زمینة پیشگیری از گسترش و انتقال ویروس به سایر افراد، در آنها تقویت می‌شود.(10)
در مطالعه موسوی و همكاران (1380) دربارة حضور در اجتماعات مذهبی، و ارتباط آن با بیماری حاد قلبی، مشخص شد كه در مجموع، حضور نیافتن در مراسم و گردهمایی های مذهبی مورد مطالعه، بیش از 32./. درصد از بیماران حاد
قلبی در شش ماه پیش از ابتلا را تشكیل می‌دادند. در حالی كه این رقم در گروه كنترل كمتر از سیزده درصد بود. جیمز و مانویل جی (11) (1993) نشان داده‌اند كه تمرین های مذهبی و نیایش، موجب درونی شدن ایمان مذهبی و ارتقای وضعیت دوانی بازماندگان از جنگ ویتنام شده است. (12)
در دوران نو جوانی، یكی از اثرات بسیار روشن مسائل فرهنگی بررفتار جنسی نوجوانان، مداخلات مذهبی است. نوجوانانی كه در مراسم مختلف مذهبی حضور جدی دارند، ارزش های مذهبی را جزء مهمی از زندگی خود درنظر می‌گیرند و كمتر به فعالیت های جنسی زود هنگام می‌پردازند. این یافته ها، در خصوص نوجوانان مذاهب مختلف كاتولیك، پروتستان و یهود، كاربرد یكسانی دارد.
در پژوهش هالپرن (13) و همكاران (1994)، ترشح هورمون تستوسترون و رابطة آن با دین داری، برروی صد پسر نوجوان بررسی شد. هدف آنها كنترل فعالیت جنسی بود. این افراد دریافتند كه پرداختن به امور مذهبی و فعالیت های دینی، در ترشح هورمون جنسی تستوسترون نقش بسزایی دارد. زمانی كه نوجوان به امور دینی سرگرم می‌شود، یا به مقدمات و اصول دینی توجه می‌كند، نگرش جنسی او منفی شده و رفتار جنسی‌اش كاهش می‌یابد؛ زیرا هنگام پرداختن به امور دینی، هورمون تستوسترون كمتر ترشح می‌شود و چون كه این هورمون كم ترشح می‌شود، فعالیت جنسی نیز كاهش می‌یابد.
اثرات مداخلات مذهبی در كاهش اضطراب و تحمل فشارهای روانی پس از بهبودی مشكلات روان شناختی مورد بررسی شده است. همچنین، ارتباط بین مذهبی بودن و اضطراب و ناراحتی های روانی، در مطالعات همه گیر شناسی مورد بررسی قرار گرفته است. برای نمونه، نتایج دو بررسی نشان داد، اضطراب و ناراحتی های روانی افرادی كه به اعتقادات مذهبی پایبند بودند، بسیار كمتر از كسانی بود كه به این اعتقادات پایبند نبودند.(14)
درمطالعات مختلف، از جمله پژوهش جلیلوند (1378) دربارة بررسی تأثیر نماز بر اضطراب دانش آموزان دبیرستانی شهر تهران، مشاهده شد كه آن دسته از دانش آموزانی كه نماز می‌خوانند و مفید به تكالیف مذهبی اند از اضطراب كمتری رنج می‌برند.(15)
در پژوهش خلخالی (1380) با عنوان مقایسة نیم رخ رواین افراد با گرایش مذهبی بالا و پایین در شهرستان تنكابن، مشخص شد كه دانشجویانی كه اعتقادات مذهبی بیشتری داشتند كمتر به اختلالات روانی در آیتم های مربوط به آزمون(MMPI (16 مبتلا بوده‌اند.

چگونگی اثرات مذهب و شعایر دینی و مذهبی بر روان و جسم

پرسش این است كه شعایر دینی و مذهبی به چه علت و با چه راه كارهایی می‌توانند بر روان و جسم انسان تأثیرهای مثبتی داشته باشند؟
عوامل فرهنگی و اجتماعی، از طریق مكانیسم كورتیكو و جتایتو (17) (قشری – نباتی) باعث تغییر فیزیولوژیكی می‌شوند. بدین معنا كه محرك های محیطی، خواندن نماز، ذكر و.... از راه مراكز قشری مغز و ارتباط متقابل آنها با مراكز غدد تالاموس (18) وهیپوتالاموس، (19) مفهوم و رنگ عاطفی پیدا می‌كنند. (20)
از سوی دیگر، این مراكز با غدة هیپوفیز (21) در ارتباط ‌اند و هپیوفیز فعالیت غده های دیگر، از جمله غدد تیرویید و فوق كلیوی را تنظیم می‌كند. بدین صورت، یك امر محیطی و اجتماعی از طریق مكانیسم كورتیكو و جتایتو، در یك پدیدة فیزیولوژیك اثر می‌گذارد. این بدین معناست كه تحریك هیپوفیز توسط هیپوتالاموس و آن هم با تأثیر گذاشتن بر از قشر مغز و ترشح هورمون های استرس زا باعث می‌شود كه فرد در برابر فشارهای روانی مقاومت نشان دهد. همین فرآیند با تأثیر گذاشتن بر غدة تیرویید و غدد دیگر، باعث افزایش سوخت وساز بدن، و افزایش انرژی جسمی و روانی می‌گردد. (22)
حتی در بررسی های انجام شده، مشخص شده است كه دعا، نیایش و دیگر شعایر دینی و انواع مدیتیشن ها، با استفاده از راه كار كورتیكو و جتایتو بر روی سلول های دفاعی بدن، همچون پادتن ها اثر گذاشته و مقاومت بدن را در برابر بیماری های جسمی مزمن، مانند سرطان، و بیماری روانی مزمن، همچون اسكیزوفرنی افزایش می‌دهد.
برگین (23) (1991) معتقد است كه اندیشة مذهبی، به دلایل زیر، تأثیرات مثبت و پیامدهای مناسب بر وضعیت روان شناختی افراد دارد:
1.مذهب معنایی برای زندگی فراهم می‌سازد (چیزی كه بتوان برای آن زیست و برای آن مرد)؛
2. امید و خوش بینی را فراهم می‌آورد؛
3. به افراد مذهبی، احساس كنترل توسط خداوند را می‌دهد كه احساس عدم كنترل شخص را جبران می‌كند؛
4. راه و روش زندگی بهتر را برای فرد فراهم می‌آورد؛
5. هنجارهای مثبت اجتماعی ایجاد می‌كند كه خود، حمایت های اجتماعی را برمی‌انگیزند.
از سوی دیگر، راه كارهای موجود در شعایر دینی و مذهبی، همچون آرام سازی و تخلیة هیجانی، از راه كارهایی هستند كه باعث آرامش و كاهش دردهای جسمی و روانی می‌شوند.
1. آرام سازی: همان گونه كه ذكر شد، آرام سازی دینی اساساً شیوه‌ای مطلوب برای كاهش دردهای بشری است. یكی از مصادیق ایجادكنندة آرامش در فرهنگ اسلامی، نماز است. در احادیث و روایات فراوانی، مسئله دست یابی به آرامش به وسیلة نماز، در سیرة ائمه و معصومین (ع) آورده شده است؛ برای مثال، داستان بیرون كشیدن تیر از پای حضرت علی (ع) هنگام نماز یا زمانی كه پیامبر اكرم(ص) هنگام نماز به بلال می‌فرموند: ای بلال، ما را به آرامش برسان، مواردی از مسئله آرام سازی هستند.
همچنین، در احوال بزرگانی چون شیخ الرئیس ابوعلی سینا آمده است كه هر گاه در حل مسئله‌ای فرومی‌ماند، دو ركعت نماز به جای می‌آورد. نماز از جمله عبادتی است كه در ایجاد حالتی از آرام سازی كامل، آرامش روان و آسودگی عقل در انسان نقش اساسی دارد.
حالت آرام سازی، آرامش روان و آسودگی ناشی از نماز، از نظر روان شناسان، دارای اهمیت است؛ افزون براین، مؤمن پس از نماز، به دعا و نیایش به درگاه باری تعالی (تعقیبات نماز) می پردازد که این، خود به تداوم آرامش روانی برای مدتی پس از نماز كمك می‌كند.(24)
2. تخلیة هیجانی: یكی از جنبه های ارزنده و مهم نهادهای مذهبی، وابستگی و دل بستگی روحانی شدیدی است كه یك مذهب به پایه های اصول اعتقادی آن دارد؛ به گونه‌ای كه خالصانه و آگاهانه به آن عشق ورزیده، دستورهای آن را تعبداً اجرا می‌كند. یكی از مصادیق این عشق و اعتقاد را می‌توان در زیارتگاه ها و قبور ائمه (ع) و امام زاده ها، همچون مشهد مقدس دید. در این مكان مقدس، همه ساله زائران بسیار زیادی اعم از پیرو جوان سر از پا نشناخته و نیازمند و معتقد، خالص، سرشمار از هیجان ها و احساسات مذهبی، گرد حرم مطهر تجمع می‌كنند و بجز دعاهایی كه به صورت گروهی یا فردی خوانده می‌شوند، بیشتر زائران، محكم به ضریح چسبیده، آن را می‌بوسند و در آغوش می‌كشند و امام را با تمام آرزوها و غصه های خود مورد خطاب قرار می‌دهند و به یاری می‌طلبند.
اثرات روانی بر قراری چنین ارتباطی با امام (ع) موضوعی واقعی است و این تجربه، اغلب با علاقه، وفاداری و خلوص نیت فرد ارتباط دارد. بدیهی است كه از نظر مذهب شیعه، غیر از برداشت های بالا، نكات و اهداف عمیق تری نیز در زیارات عتبات متبركه نهفته است.(25)
در فرایند زیارت و در آغوش كشیدن ضریح، راه كار كورتیكو و جتایتو بكار می‌افتد و همان اثرات فیزیولوژیكی دعا و نیایش، یعنی افزایش سلول های دفاعی بدن و افزایش فعالیت غدد مختلف بدن، ایجاد می‌كند.

نتیجه گیری

در این بررسی اجمالی تلاش شده است تا با مروری كوتاه، مبانی نظری و تحقیقی موجود، دربارة تأثیر شعایر دینی (دعا، نیایش، زیارت و...) بر بهداشت روانی بررسی شود:
1. عقیده براین است كه یكی از راه های اساسی و پر اهمیت كه بشر می‌تواند به كمك آن از ابتلا به بیماری های جسمی، روانی و اجتماعی پیشگیری كند، دعا، نیایش و نماز به بارگاه حق تعالی است. با كمك گرفتن از دین، نماز و نیایش، انسان به منبع بی پایان قدرت الهی وابسته شده و احساس اعتماد به نفس كرده، آغاز به فعالیت می‌كند و هر گز نا امیدی را به خود راه نمی‌دهد.
2.همة فعالیت های بدن تحت تأثیر دو سیستم عصبی و هورمونی قرار دارد. هر گونه اطلاعات واردشده به سیستم عصبی، نخست در بخش های مختلف مغز تجزیه و تحلیل قرار می‌شوند و براساس نوع اطلاعات، واكنش های متفاوتی به آنها داده می‌شود كه این اثرات، یا از طریق راه های عصبی و یاهورمون های ترشح شده از غدد انجام می‌گیرند.
3. سیستم قشری – نباتی یك سیستم مغزی است كه از طریق آن، می‌توان تأثیرات مطلوب شعایر دینی را تبیین كرد. توسل به امامان، دعا، نماز، و زیارت،ابتدا توسط قشر مغز دریافت می‌شوند و با توجه نیت و قصد نیروبخشی و افزایش توانایی، این اطلاعات در سیستم عصبی تجزیه و تحلیل می‌گردند و به سیستم ایمنی و غدد دستورصادر می‌شود كه در برابر فشار روانی یا بیماری مقاومت نشان دهد. سلول های دفاعی بدن، از سیستم های مختلف ترشح می‌شوند وهریك از آنها، فعالیت خود را در اعضای مختلف انجام می‌دهند؛
4. با توجه به بررسی های انجام شده در مسائل دینی و علمی، می‌توان گفت كه برای انجام پژوهش های دینی و علمی، می‌توان پیش فرض های لازم را از احادیث، روایات و آیات قرآنی برگرفت و براساس آنها، فرضیه های علمی تدوین و سپس به مرحلة آزمایش گذشته شوند؛ بنابراین، می‌توان براساس پیش فرض های دینی، علمی را بنا نهاد؛ چراكه در دین، در زمینة تأثیرات مثبت و مضر بسیاری از یافته های نوین علمی، مطالبی نهفته بود كه با پیشرفت علم و فنّاوری، بیشتر آنها تأیید شده‌اند.

پی نوشت ها :

1. زهره خسروی، بررسی تأثیر نماز بر اختلالات روانی نوجوانان، ص49.
2.Chronobiology.
3. سید علی احمدی بحری، «نقش ایمان و اعتقاد مذهبی در درمان بیماری‌ها و معرفی 3 مورد»، اندیشه و رفتار، ش4، ص11-10.
4.Anabolism.
5.Somatothorop.
6.Cortisol
7. Adrenalin
8. Glocorticoeids
9.سید علی احمدی بحری، «نقش ایمان و اعتقاد مذهبی در درمان بیماری‌ها و معرفی 3 مورد»، اندیشه و رفتار، ش4، ص11-10.
10. منظر حسین اكبر، تأثیر مثبت نماز بر روان و جسم، ص8.
11. James and mamoel J.
12. زهره خسروی، بررسی تأثیر نماز بر اختلالات روانی نوجوانان، ص48.
13. Hallpern
14. علیرضا خاتونی، «بررسی تاثیر آوای قرآن كریم بر میزان اضطراب بیماران بستری در بخش مراقبت‌های ویژه قلبی پزشكی ایران، دانشكده پرستاری و مامایی، ص21.
15. محمد امین جلیلوند، بررسی رابطه نماز با اضطراب، ص 21-20.
16.Minnesota Multiphasic personality Inventory (MMPI)
17. Corticovegetative.
18.Thalamus
19. Hypothalamus
20. شهنام ابوالقاسمی، رابطه بین اضطراب و T.M، ص18.
21.Hypophysis
22. شهنام ابوالقاسمی، رابطه بین اضطراب و T.M، ص19.
23.Bergin
24. ایرج شاكری‌نیا، دین نیاز دیروز ، امروز و فردای انسان، ص24.
25. جعفر بلهری، نیروی شفا بخش ایمان»، روان شناسی، ش13، ص17.

منابع
- ابوالقاسمی، شهنام، «رابطه بین اضراب و T.M ». مقاله ارائه شده در همایش داخلی بهداشت روانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنكابن، 1378، ص 12- 18.
-احمدی بحری، سیدعلی، «نقش ایمان و اعتقاد مذهبی در درمان بیماری ها و معرفی 3 مورد»، اندیشه ورفتار، ش 4، آبان 1375، ص 23- 27.
-احمدی، علی اصغر، روان شناسی شخصیت از دیدگاه اسلامی، تهران، مؤسسه انتشارت امیركبیر، 1368.
- آل یاسین، سیدعلی، «نقش مذهب در حفظ سلامت روان». ماهنامه پیوند، ش 174، آذر، 1373، ص 242 و 284
- بلهری، جعفر، «نیروی شفا بخش ایمان». روان شناسی، مركز روان پزشكی رازی، ش 13، اردیبهشت، 1365، ص 84- 92.
- جلیلوند، محمد امین، «بررسی رابطه نماز با اضطراب». دانشگاه آزاد اسلامی. ش 8، تیر، 1378، ص 46 – 49.
- جیمز، ویلیام، دین و روان، ترجمة قائنی. تهران، آموزش انقلاب اسلامی، 1372.
- حسین اكبر، منظر، «تأثیر مثبت نماز بر روان و جسم». مقاله ارائه شده در سومین همایش استانی نماز. دانشگاه علوم پزشكی گیلان، اریبهشت، 1377.
- خاتونی، علیرضا، بررسی تأثیرآوای قرآن كریم بر میزان اضطراب بیماران بستری در بخش مراقبت های ویژه قلبی پزشكی ایران، تهران دانشكده پرستاری و مامایی علوم پزشكی ایران، 1376.
- خسروی، زهره، «بررسی تأثیر نمازبر اختلالات روانی نوجوانان». دانشگاه آزاد اسلامی، ش 8 ، شهریور، 1378، ص 19-26.
- خلخالی، علی، «مقایسه نیمرخ روانی افراد با گرایش مذهبی بالا و پایین». مقاله ارائه شده درسلسله همایش های علمی – كاربردی جوان، دین افسردگی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنكابن، 1378.
- رمضانی، حمیدرضا، «بررسی وضعیت روانی و مذهبی افراد دارای HIV»، مقاله ارائه شده در اولین همایش بین‌المللی نقش دین در بهداشت روان، دانشگاه علوم پزشكی ایران، 1380
- شاكری نیا، ایرج، «تأثیر نماز بربهداشت روانی»، مقاله ارائه شده در سومین همایش استانی نماز، دانشگاه علوم پزشكی گیلان، 1377.
- شاكری نیا، ایرج «دین نیاز دیروز، امروز و فردای انسان»، مقاله ارائه شده در همایش دین ودنیا از منظر امام علی (ع)، دانشگاه علوم پزشكی اصفهان، 1379.
- شاكری نیا، عبدالله، «آرامش واطمینان قلبی، دست آورد ارزشمند شعایر دینی و تأثیر آن بر بهداشت روان» علوم تربیتی و روان‌شناسی، ج3، ش2، مهر، 1380، ص 31- 36.
- شاملو، سعید، بهداشت روانی، تهران، رشد، 1385.
- غباری، باقر، «باورهای مذهبی و اثرات آنها بر بهداشت روان»، اندیشه و رفتار، ش 4، آذر 1374، 17- 22.
- گیدنز، آنتونی، جامعه‌شناسی، ترجمة صبوری، تهران نی، 1373.
- میلانی‌فر، بهروز، بهداشت روانی، تهران، قومس، 1372.
- مطهری، مرتضی، طهارت روح، تهران، ستاد اقامه نماز، 1375.
- نجم عراقی، لعیا، «مطالعه تجربی دعای معنوی به عنوان روش الحاقی به روان درمانی»، روان‌شناسی و دین، ش 1، آبان، 1379، 26- 31.
اسلام و پژوهش های تریبیتی ش


برچسب ها : مقاله اسلامی,بهداشت روانی و اسلام,تاثیر شعایر دینی بر بهداشت روانی جوانان,جوانان و بهداشت روانی اسلامی,بهداشت روانی جوانان,

نوشته شده توسط رضا فدایی در چهارشنبه 9 فروردین 1391

نظرات (

:: مبارک باد
:: یا علی ابن موسی الرضا (ع)
:: چای را بهتر بشناسیم
:: بهلول
:: نفس راحت!!!
:: شهاب حسینی
:: هشدار بشار اسد به آمریکا
:: اینو گرافیک بحران در منطقه
:: لبیک یا خامنه ای
:: Anti-war protests
:: اهداف آمریکا در سوریه
:: تظاهرات در آمریکا
:: گردشگری(3)
:: رئیس مذهب
:: گردشگری(2)

:: لیست کامل مطالب ارسالی



مدیر وبلاگ: رضا فدایی


:: حرفه ای ترین قالب های وبلاگ
:: امین آذری(شبکه سوم سیما)
:: علی کریمی
:: سیب خوشبو
:: یاداشت های بیداری
:: هوا را از من بگیر حجاب رانه
:: آخر زمان و ظهور مهدی موعود عج

:: لیست کامل پیوندها



:: شهریور 1392
:: مرداد 1392
:: تیر 1392
:: خرداد 1392
:: مرداد 1391
:: اردیبهشت 1391
:: فروردین 1391
:: اسفند 1390
:: بهمن 1390

:: لیست کامل آرشیو ماهانه

آبر برچسب ها

سوریه  چای ایرانی  آمریکا  جنگ ایران و عراق  دکتر محمد مصدق  کارت پوستال امام رضا  امام رضا  دفاع مقدس  ولادت امام رضا  پوستر امام رضا 

 صفحه نخست | ایمیل ما | لینك آر اس اس | آرشیو مطالب |  طراح قالب

Powered By mihanblog.com Copyright © 2009 by http://farzandan-en.mihanblog.com
Design By : wWw.Theme-Designer.Com